Nieuws Regionaal Archief Rivierenland – voorjaar 2026
Weekblad Extra Nieuws gedigitaliseerd en beschikbaar op website RAR
Eind 2025 zijn alle 4 edities van het weekblad Extra Nieuws, aanwezig bij het RAR, gedigitaliseerd. Het betreft de edities Bommelerwaard (1980-1997), Culemborg (1979-2001), Geldermalsen (1982-2000), en Tiel-Betuwe (1981-2001). De Tiel-Betuwe editie verscheen in plaatsen zoals Tiel, Maurik, Rijswijk, Lienden, Opheusden en Dodewaard. Tot 1993 heette het ‘Weekblad voor de Betuwe’, daarna ‘Weekblad voor Tiel en Omstreken’.
Helaas waren verschillende jaargangen bij het RAR niet compleet. Maar dit is opgelost doordat wij van de Gelderland Collectie (bibliotheek Arnhem Rozet) de ontbrekende nummers konden overnemen.
De weekbladen komen zo snel mogelijk (medio mei) 2026 digitaal beschikbaar via de computers in de studiezaal van het RAR. Een registratie in het kader van een Out of Commerce regeling loopt, waarna de kranten ook online vanuit huis geraadpleegd kunnen worden. Hopelijk kan dit vanaf medio juli 2026. In totaal worden hiermee zo’n 80.000 krantenpagina’s met lokaal nieuws toegevoegd aan de krantenviewer van het RAR.
Fotokaarten Herwijnen
Het RAR heeft onlangs een unieke collectie van bijna 400 fotokaarten (prentbriefkaarten als echte foto) aangekocht met steun van de Stichting Vrienden van het RAR. De kaarten hebben voor het merendeel betrekking op Herwijnen tussen 1910 en 1935.
Verschillende foto’s zijn van de hand van de plaatselijke fotograaf Gerrit van der Wal. Over hem bestaat een leuke website met vele foto’s. Deze site is gemaakt door een kleinzoon, George de Fockert, die alle bewaard gebleven glasnegatieven van zijn opa heeft gedigitaliseerd en informatie over de foto’s heeft toegevoegd.
De collectie fotokaarten van het RAR hebben toegangsnummer 2651 en zijn digitaal in te zien op de website van het RAR: het is een bijzondere verzameling met prachtige foto’s van het dorp, dorpsleven en personen.
Patentregisters van 16 gemeenten online en geïndexeerd
In de zoekingang ‘Personen’ op de website van het RAR zijn sinds eind maart bijna 50.000 registraties van patentplichtigen te vinden. Het patent was een belasting die men tussen 1806 en 1893 moest betalen voor het uitoefenen van een beroep of voor een bedrijf. Met name de registraties van voor 1851 zijn een belangrijke aanvulling op de (incomplete) bevolkingsregistraties van voor de invoering van bevolkingsregisters.
Van 16 voormalige gemeenten uit ons werkgebied zijn registers van patentschuldigen bewaard gebleven. Helaas zijn van geen enkele gemeente alle registers bewaard gebleven. Wat wel bewaard bleef, is vorig jaar gedigitaliseerd. Dit resulteerde in 4060 scans. Het RAR is vervolgens via het landelijke digitale platform VeleHanden.nl, een project gestart om de namen en beroepen in deze registers te laten transcriberen. Circa 130 vrijwilligers uit heel Nederland voerden gegevens in en zorgden ervoor dat deze interessante bron voortaan op naam doorzoekbaar is.
Zijn we nu helemaal klaar? Nee. Veertien patentregisters verwerken vrijwilligers intern. Die registers waren anders opgezet en pasten niet in het Vele Handen project. Ook hier gaan we goed vooruit. Dus nog even en het is echt helemaal klaar!
Notariële archieven tot 1935 dankzij veel vrijwilligers toegankelijk via website RAR
Begin maart hebben wij het omvangrijke project afgerond om de notariële archieven over de periode 1811 – 1935 nader te ontsluiten. De laatste bewerkte repertoria uit ons Vele Handen project ‘Waarvan akte’ zijn ge-upload naar de website van het RAR. Het resultaat staat nu online. Een prachtige bron is hiermee veel toegankelijker geworden.
Het project startte in 2019 met de digitalisering van de 1.110 aanwezige repertoria (indexen op de akten). De scans zijn daarna in het landelijk online platform ‘Vele Handen’ gezet en de vrijwilligers zijn op 19 oktober 2020 met het project gestart.
Uiteindelijk hebben 409 mensen bijgedragen aan de indexering van de repertoria. De invoer was eind 2024 klaar. Daarna zijn er meer dan 1.110 Excelbestanden gemaakt, die weer zijn gecontroleerd en nagekeken op foutjes en omissies. Die data zijn weer in evenveel nadere toegangen in ons inventarisatiesysteem gezet. Al met al een hele klus, met een mooi resultaat.
De repertoria geven toegang op ca. 200 meter aan notariële akten. De vrijwilligers, uit binnen- en buitenland, hebben zo bijna 375.000 (374.975) akten toegankelijker gemaakt. Dat leverde bijna 915.000 (914.890) personen records op in onze zoekingang ‘personen’. In totaal hebben we nu de 4,5 miljoen records gepasseerd op onze website! Het mooie is dat je kunt zoeken door de gehele omschrijving van een akte. Ook op de namen van rechtspersonen, plaatsen, kadastrale nummers, perceelnamen enzovoorts.
Vóór 1811 al notarissen in Culemborg
Ondertussen werken we verder aan de digitalisering van het notarieel archief van vóór 1811 uit Culemborg. In ons werkgebied waren vóór 1811 alleen daar notarissen actief. In andere plaatsen werden akten toen opgesteld bij de plaatselijke gerechtsbanken. Het gehele notariële archief van Culemborg van voor 1811 wordt binnenkort gedigitaliseerd. En wie weet krijgt het project nog een vervolg: mogelijk gaan we ook werken aan de indexering van notariële akten uit 1935–1945, zodra deze archieven door het Rijk zijn overgebracht.
Viering 6000 jaar Tiel
Tot juli 2026 wordt gevierd dat het gebied rond Tiel al 6000 jaar geleden werd bewoond. Er zijn allerlei activiteiten georganiseerd om dit onder de aandacht te brengen, zoals straatschilderingen vorig jaar zomer, een vernieuwde canon van Tiel waar het RAR een grote bijdrage aan heeft geleverd en de Tiel Experience die in de Sint Maartenskerk te zien was.
Daarnaast heeft het RAR samen met het Flipje en Streekmuseum een reeks shorts (korte filmpjes) gemaakt bij de verschillende tijdvakken in de vernieuwde canon. Elke short zoomt in op een ander onderwerp en is ongeveer een minuut lang. Je vindt ze op ons YouTube-kanaal, onze Facebook-pagina en Instagram-feed. In totaal bestaat de reeks uit 15 filmpjes. In de eerste short staat de 16e eeuwse Tielse Kroniek centraal. Het laatste filmpje gaat over de bouw in 1961 van de Molukse wijk in Tiel en komt vrijdag 19 juni online.
Nieuwe aanwinsten voor het RAR?
Regelmatig ontvangt het RAR nieuwe aanwinsten: archieven van organisaties, fotoalbums, boeken, enzovoorts. Of resultaten van onderzoeken in onze archieven. Deze nemen we dan op in onze bibliotheek of collecties, zodat ze beschikbaar zijn voor andere onderzoekers. Zo ontving het RAR in maart een aanvulling op het archief van de Hervormde gemeente Culemborg. Het zijn recente, 20eeeuwse stukken die na bewerking worden ondergebracht in de toegangen 0881 en 1597. Respectievelijk het archief van de kerkenraad en het archief van de kerkvoogdij van de hervormde gemeente Culemborg.
We zijn ook geïnteresseerd in boeken die over het werkgebied gaan of die geschreven zijn door auteurs uit ons werkgebied, waarbij het niet per se over ons werkgebied hoeft te gaan, bijvoorbeeld dichtbundels, romans of kinderboeken. Wil je ook archief of een boek schenken aan het RAR? Neem dan contact op met Nico Hoevenaars : nhoevenaars@rarivierenland.nl
Het RAR publieksjaarverslag 2025 heeft als thema: DATA.
In een samenleving waarin informatie blijft groeien, werken wij dagelijks aan het zorgvuldig beheren, ontsluiten en beschikbaar maken van archieven. In 2025 leidde dat onder andere tot:
• 317 meter geïnventariseerd archief
• 403.050 gedigitaliseerde stukken
• 181.782 toegevoegde persoonsnamen
Achter deze cijfers schuilt waar het echt om draait: het toegankelijk maken van informatie en het zichtbaar houden van de verhalen van Rivierenland.
Daarnaast zetten we stappen in innovatie, zoals de ontwikkeling van een digitaliseringsdashboard, een vernieuwde meldingstool, onze bijdrage aan een landelijke archiefstandaard (ORI-A) voor de archivering van digitale raadsinformatie of de inzet van transcriptietools zoals Transkribus. Het publieksjaarverslag 2025 vind je op onze website.
