Grandia, soldaat in het leger van Alva

De achternaam Grandia klinkt in Beesd heel vertrouwd. Toch past zij duidelijk niet in het rijtje van echt Hollandse namen als Van Leeuwen, Van Gameren en Kroeze. De klank doet een Spaanse oorsprong vermoeden en dat klopt.

Familiewapen Grandia

We moeten hiervoor terug naar Geraldo Grandia, zoon van Sebastian Grandia, geboren rond 1550 en in 1580 in Brakel in de Bommelerwaard overleden. Waarschijnlijk in 1572 is deze Geraldo naar Holland gekomen als soldaat in het Spaanse leger van de Hertog van Alva. Twee jaar later werd hij door dat leger bij Brakel gewond achter gelaten na een grote veldslag slag in de buurt van Slot Loevestein. Een lokale schoonheid (Maaijke) ontfermde zich over hem en in 1579 zijn zij in Brakel getrouwd. Geraldo besloot in deze buurt te blijven.

Lang heeft hun geluk niet geduurd. Niet lang nadat Geraldo zich bij de Geuzen had aangesloten, kwam hij tijdens een gevecht om het leven. Dat was in 1580, het jaar dat in Brakel zijn zoon Sebastiaen Geraerts werd geboren.

Deze Sebastiaen zorgde uiteindelijk voor een omvangrijk nageslacht, eerst vooral geconcentreerd in de Bommelerwaard. Dat was logisch gelet op de natuurlijke begrenzing door de grote rivieren. Later raakte de naam Grandia breder over ons land verspreid en in deze streek komen we haar vooral nog in Beesd en directe omgeving tegen.

De naam Grandia komt zowel in Spanje als in Italie voor, het meest in de Spaanse provincie Catalonië. Wellicht was hij afkomstig uit het ‘Grandiadorp’ Vallcebre, hoog in de Pyreneeën waar nog steeds Grandia’s wonen (huis Can Noi). Volgens plaatselijke Grandia’s zou de naam voor het eerst voorgekomen zijn rond de 14e eeuw en betrof het een familie van lijfwachten.

Het familiewapen is, voor zover bekend, voor het eerst gevoerd door Jielis Grandia uit Brakel in de jaren ’60 van de achttiende eeuw. Het wapen wordt vermeld in een artikel in het genealogische tijdschrift Gens Nostra, jaargang 29 nr. 3 (maart 1974). Hier wordt verwezen naar een registratie in het archief van de Gelderse Leenkamer, gedateerd 26 mei 1761.

Op het wapen zijn drie vissen te zien, waarschijnlijk zalmen. Op de Waal werd veel zalmvisserij bedreven en ook in het gemeentewapen van de voormalige gemeente Brakel kwamen twee zalmen voor. Het symbool op de onderste helft van het schild is het familiemerk, dat in een tijd dat een groot deel van de bevolking niet of nauwelijks kon lezen, gebruikt werd om allerlei roerende zaken van een eigendomsmerk te voorzien.

Geschreven door Co van Leeuwen